曲线与曲面积分

XantC

曲线积分

对弧长的曲线积分

定义

$$ \int_Lf(x,y)\mathrm{d}s=\lim_{\lambda \to 0}\sum_{i=1}^nf(\xi_i,\eta_i)\Delta s_i $$

计算

$$ \begin{cases} x=\varphi(t)\\ y=\psi(t) \end{cases},\;t_1\leq t\leq t_2\colon $$

$$ \int_Lf(x,y)\mathrm{d}s=\int_{t_1}^{t_2}f(\varphi(t), \psi(t))\sqrt{(\varphi(t)^{'})^2+(\psi(t)^{'})^2}\mathrm{d}t $$

对坐标的曲线积分

定义

LFdr = ∫LP(x, y)dx + Q(x, y)dy

计算

$$ \begin{cases} x=\varphi(t)\\ y=\psi(t) \end{cases},\;t_1\leq t\leq t_2\colon $$

LP(x, y)dx + Q(x, y)dy = ∫t1t2(P(φ(t), ψ(t))φ(t) + Q(φ(t), ψ(t))ψ(t))dt

两类曲线积分关系

τ = (cos α, cos β)

LAdr = ∫LA ⋅ τds

证明

r = (φ(t), ψ(t))

$$ 令\cos\alpha=\frac{\varphi^{'}(t)}{\sqrt{(\varphi^{'}(t))^2+(\psi^{'}(t))^2}},\cos\beta=\frac{\psi^{'}(t)}{\sqrt{(\varphi^{'}(t))^2+(\psi^{'}(t))^2}} $$

$$ \begin{align*} \int_{L}(P\cos\alpha+Q\cos\beta)\mathrm{d}s&=\int_{L}(P\cos\alpha+Q\cos \beta)\sqrt{(\varphi^{'}(t))^2+(\psi^{'}(t))^2}\mathrm{d}t\\ &=\int_L (P\varphi^{'}(t)+Q\psi^{'}(t))\mathrm{d}t\\ &=\int_L P\mathrm{d}x+Q\mathrm{d}y \end{align*} $$

格林公式

$$ \iint_{D}(\frac{\partial Q}{\partial x}-\frac{\partial P}{\partial y})\mathrm{d}x\mathrm{d}y=\oint P\mathrm{d}x+Q\mathrm{d}y $$

意义

D线

证明

把区域D切成很多个小正方形,再对其中每一个的边界求曲线积分,会发现互相重合的积分抵消了,只剩下最外围的一圈。所以对任意区域D边界的曲线积分,就可以把它算成所有正方形的曲线积分元素之和。

M1M2M3M4: M1(a0, b0), M2(a1, b0), M3(a1, b1), M4(a0, b1)

$$ \begin{align*} \int_{L_0}P\mathrm{d}x+Q\mathrm{d}y&=\int_{M_1M_2}P\mathrm{d}x+\int_{M_2M_3}Q\mathrm{d}y+\int_{M_3M_4}P\mathrm{d}x+\int_{M_4M_1}Q\mathrm{d}y\\ &=\int^{a_1}_{a_0}P(x,b_0)\mathrm{d}x+\int^{b_1}_{b_0}Q(a_1,y)\mathrm{d}y+\int^{a_0}_{a_1}P(x,b_1)\mathrm{d}x+\int^{b_0}_{b_1}Q(a_0,y)\mathrm{d}y\\ &=\int^{b_1}_{b_0}[Q(a_1,y)-Q(a_0,y)]\mathrm{d}y-\int^{a_1}_{a_0}[P(x,b_1)-P(x,b_0)]\mathrm{d}x \\ &=\int^{b_1}_{b_0}[\int^{a_1}_{a_0}\frac{\partial Q}{\partial x}\mathrm{d}x]\mathrm{d}y-\int^{a_1}_{a_0}[\int^{b_1}_{b_0}\frac{\partial P}{\partial y}\mathrm{d}y]\mathrm{d}x\\ &=\iint_{cube}(\frac{\partial Q}{\partial x}-\frac{\partial P}{\partial y})\mathrm{d}x\mathrm{d}y \end{align*} $$

$$ \therefore \oint_LP\mathrm{d}x+Q\mathrm{d}y= \iint_{D}(\frac{\partial Q}{\partial x}-\frac{\partial P}{\partial y})\mathrm{d}x\mathrm{d}y $$

应用

曲线积分与路径无关条件

$$ \frac{\partial P}{\partial y}=\frac{\partial Q}{\partial x} $$

证明

L1Pdx + Qdy = ∫L2Pdx + Qdy

$$ \Rightarrow \int_{L_1+\overline{L_2}}P\mathrm{d}x+Q\mathrm{d}y=0 $$

$$ \Rightarrow \int_{L_1+\overline{L_2}}(\frac{\partial P}{\partial y}-\frac{\partial Q}{\partial x})\mathrm{d}x\mathrm{d}y=0 $$

$$ \therefore \frac{\partial P}{\partial y}=\frac{\partial Q}{\partial x} $$

全微分求积分

u(x, y) = P(x, y)dx + Q(x, y)dy

$$ 条件\colon \frac{\partial P}{\partial y}=\frac{\partial Q}{\partial x} $$

积分路线法

$$ \begin{align*} u(x,y)&=\int^{(x,y)}_{(x_0,y_0)}P(x,y)\mathrm{d}x+Q(x,y)\mathrm{d}y\\ &=\int^{(x,y_0)}_{(x_0,y_0)}P(x,y_0)\mathrm{d}x+\int^{(x,y)}_{(x,y_0)}Q(x,y)\mathrm{d}y \end{align*} $$

偏积分法

$$ \begin{cases} u=\displaystyle\int P(x,y)\mathrm{d}x+\varphi(y)\\ u=\displaystyle\int Q(x,y)\mathrm{d}y+\psi(x) \end{cases} $$

曲线积分基本定理

Lf ⋅ dr = f(r(b)) − f(r(a))

证明

r = (φ(t), ψ(t)), a ≤ t ≤ b

$$ \begin{align*} \nabla f\cdot\frac{\mathrm{d}\boldsymbol{r}}{\mathrm{d}t}&=(f_x^{'},f_y^{'})\cdot(\varphi^{'}(t), \psi^{'}(t))\\ &=f_x^{'}\varphi^{'}(t)+f_y^{'}\psi^{'}(t)\\ &=\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}t} \end{align*} $$

 ⇒ ∇f ⋅ dr = df

 ⇒ ∫Lf ⋅ dr = ∫r(a)r(b)df = f(r(b)) − f(r(a))

曲面积分

对面积曲面积分

定义

$$ \iint_{\Sigma}f(x,y,z)\mathrm{d}S=\lim_{\lambda \to 0}\sum^n_{i=1}f(\xi_i,\eta_i,\zeta_i)\Delta S $$

计算

$$ \iint_{\Sigma}f(x,y,z)\mathrm{d}S=\iint_{D_{xy}}f(x,y,z(x,y))\sqrt{1+z_x^{'2}+z_y^{'2}}\mathrm{d}x\mathrm{d}y $$

对坐标曲面积分

定义

ΣA ⋅ dS = ∬ΣP(x, y, z)dydz + Q(x, y, z)dzdx + R(x, y, z)dxdy

计算

ΣP(x, y, z)dydz = ±∬DyzP(x(y, z), y, z)dydz

ΣQ(x, y, z)dzdx = ±∬DxzP(x, y(x, z), z)dzdx

ΣR(x, y, z)dxdy = ±∬DxyP(x, y, z(x, y))dxdy

两类曲面积分关系

ΣA ⋅ ndS = ∬ΣA ⋅ dS

高斯公式

$$ {\int\kern{-7pt}\int \kern{-24mu} \bigcirc}_{\Sigma}P\mathrm{d}y\mathrm{d}z+Q\mathrm{d}z\mathrm{d}x+R\mathrm{d}x\mathrm{d}y=\iiint_{\Omega}(\frac{\partial P}{\partial x}+\frac{\partial Q}{\partial y}+\frac{\partial R}{\partial z})\mathrm{d}V $$

$$ {\int\kern{-7pt}\int \kern{-24mu} \bigcirc}_{\Sigma}\boldsymbol{A}\cdot\mathrm{d}\boldsymbol{S}=\iiint_{\Omega}\text{div}\; \boldsymbol{A}\mathrm{d}V $$

通量

Φ = ∬ΣA ⋅ ndS = ∬ΣA ⋅ dS = ∬ΣPdydz + Qdzdx + Rdxdy

散度

$$ \text{div}\; \boldsymbol{A}=\nabla\cdot\boldsymbol{A}=\frac{\partial P}{\partial x}+\frac{\partial Q}{\partial y}+\frac{\partial R}{\partial z} $$

意义

  1. 指出立体图形边界和内部的关系
  2. 指出通量等于散度
  3. 计算曲面积分时,把三个二重积分转化成了一个三重积分

证明阿基米德原理

$$ \begin{align*} \boldsymbol{F}&=({\int\kern{-7pt}\int \kern{-24mu} \bigcirc}\rho gz\cos\alpha\mathrm{d}S,{\int\kern{-7pt}\int \kern{-24mu} \bigcirc}\rho gz\cos\beta\mathrm{d}S,{\int\kern{-7pt}\int \kern{-24mu} \bigcirc}\rho gz\cos\gamma\mathrm{d}S)\\ &=(0,0,\rho g\iiint_{\Omega}\mathrm{d}V)\\ &=(0,0,\rho gV) \end{align*} $$

斯托克斯公式

$$ \begin{align*} \oint_{L}P\mathrm{d}x+Q\mathrm{d}y+R\mathrm{d}z&=\iint_{\Sigma}\begin{vmatrix} \mathrm{d}y\mathrm{d}z&\mathrm{d}z\mathrm{d}x&\mathrm{d}x\mathrm{d}y\\ \displaystyle\frac{\partial}{\partial x}&\displaystyle\frac{\partial}{\partial y}&\displaystyle\frac{\partial}{\partial z}\\P&Q&R\\ \end{vmatrix}\\ &=\iint_{\Sigma}\begin{vmatrix} \cos\alpha&\cos\beta&\cos\gamma\\ \displaystyle\frac{\partial}{\partial x}&\displaystyle\frac{\partial}{\partial y}&\displaystyle\frac{\partial}{\partial z}\\P&Q&R\\ \end{vmatrix}\mathrm{d}S \end{align*} $$

LA ⋅ τds = ∬ΣrotA ⋅ ndS

证明

$$ \iint_{\Sigma}(\frac{\partial P}{\partial z}\mathrm{d}z\mathrm{d}x-\frac{\partial P}{\partial y}\mathrm{d}x\mathrm{d}y)=\iint_{\Sigma}(\frac{\partial P}{\partial z}\cos\beta-\frac{\partial P}{\partial y}\cos\gamma)\mathrm{d}S $$

$$ \because \cos\beta=\frac{-f^{'}_y}{\sqrt{1+f^{'2}_x+f^{'2}_y}},\;\cos\gamma=\frac{1}{\sqrt{1+f^{'2}_x+f^{'2}_y}} $$

∴ cos β = −fycos γ

$$ \begin{align*} \Rightarrow \iint_{\Sigma}(\frac{\partial P}{\partial z}\mathrm{d}z\mathrm{d}x-\frac{\partial P}{\partial y}\mathrm{d}x\mathrm{d}y)&=-\iint_{\Sigma}(\frac{\partial P}{\partial z}f^{'}_y\cos\gamma+\frac{\partial P}{\partial y}\cos\gamma)\mathrm{d}S\\ &=-\iint_{D_{xy}}(\frac{\partial P}{\partial z}f^{'}_y+\frac{\partial P}{\partial y})\mathrm{d}x\mathrm{d}y\\ &=-\iint_{D_{xy}}(\frac{\partial}{\partial y}P[x,y,f(x,y)])\mathrm{d}x\mathrm{d}y\\ &=\oint_L P\mathrm{d}x \end{align*} $$

$$ \therefore \oint_L P\mathrm{d}x+Q\mathrm{d}y+R\mathrm{d}z=\iint_{\Sigma}(\frac{\partial R}{\partial y}-\frac{\partial Q}{\partial z})\mathrm{d}y\mathrm{d}z+(\frac{\partial P}{\partial z}-\frac{\partial R}{\partial x})\mathrm{d}z\mathrm{d}x+(\frac{\partial Q}{\partial x}-\frac{\partial P}{\partial y})\mathrm{d}x\mathrm{d}y $$

环流量

LA ⋅ τds = ∮LAdr = ∮LPdx + Qdy + Rdz

旋度

$$ \mathbf{rot}\;\boldsymbol{A}=\nabla\times\boldsymbol{A}=\begin{vmatrix} \boldsymbol{i}&\boldsymbol{j}&\boldsymbol{k}\\ \displaystyle\frac{\partial}{\partial x}&\displaystyle\frac{\partial}{\partial y}&\displaystyle\frac{\partial}{\partial z}\\ P&Q&R \end{vmatrix} $$